لیستی از نسبت کفایت سرمایه ۲۹ بانک کشور منتشر شده که نشان میدهد در شرایط اقتصادی کنونی ۱۸ بانک رسما توان مقابله با بحرانهای مالی را نداشته و فرآیند مالی در آنها با امنیت بسیار پایین صورت میگیرد. بجز ۱۰ بانکی که در صدر لیست، در واقع لب مرز سقوط قرار گرفتهاند، نسبت کفایت سرمایه ۱۸ بانک زیر هشت درصد قرار دارد. وخامت اوضاع هشت بانک انتهای لیست تا منفی ۳۶۰.۵۲ درصد ادامه پیدا کرده است.
.
فهرست مطالب
درباره معنای کفایت سرمایه
در دنیای مالی و اقتصادی، مفاهیم زیادی وجود دارند که نقش اساسی در سلامت و پایداری سیستمهای مالی ایفا میکنند. یکی از این مفاهیم که بهویژه در بانکها و مؤسسات مالی مورد توجه قرار دارد، «کفایت سرمایه» است. این یکی از شاخصهای مهم برای بانکها و موسسات اعتباری است که برای ارزیابی وضعیت مالی آنها استفاده میشود و نشان میدهد که بانک مربوطه تا چه اندازه در برابر ریسکهای مالی احتمالی مقاوم است.
این مفهوم بهطور کلی به میزان منابع مالی موردنیاز برای پوشش ریسکهای مربوط به فعالیتهای یک مؤسسه مالی اشاره دارد. بانکها و مؤسسات مالی باید بر اساس قوانین مشخصی مقدار کفایت سرمایه خود را محاسبه و در اختیار داشته باشند.
نسبت کفایت سرمایه چیست؟
از تقسیم سرمایه پایه بانک یا موسسه مالی به مجموع داراییهای موزونشده به ضرایب ریسک، نسبت کفایت سرمایه برای بانک یا موسسه مالی موردنظر بهدست میآید. برای ایجاد ثبات اقتصادی و مالی در بانکها، حداقل نسبت مالی، توسط نهادهای قانونگذار مربوطه تعیین میشود. برای محاسبه نسبت کفایت سرمایه از فرمول زیر استفاده میکنیم.
.
.
همانطور که در این رابطه مشاهده میکنید در قسمت صورت کسر سرمایه پایه بانک یا موسسه مالی قرار دارد و جمع داراییهای وزندار نسبت به ریسک در مخرج کسر قرار گرفته است.
نسبت کفایت سرمایه، نمایانگر توانایی بانک در مقابله با ریسکهای مالی است؛ ریسکهایی که ممکن است به ورشکستگی بانک منجر شده و سرمایه سپردهگذاران را به خطر بیندازد. در فرآیند انحلال بانک، سپردهگذاران نسبت به سرمایه بانک اولویت دارند و تنها زمانی با خطر از دست دادن سپردههای خود مواجه خواهند شد که زیانهای بانک از میزان سرمایه فراتر رود؛ بنابراین، هرچه آن بالاتر باشد، سطح ایمنی داراییهای سپردهگذاران بیشتر خواهد بود.
به بیانی ساده، نسبت کفایت سرمایه مانند یک شاخص سلامت مالی برای بانکها عمل میکند. هرچه این نسبت کمتر باشد، توانایی بانک در انجام تعهدات مالی کاهش یافته و احتمال قرار گرفتن در معرض ورشکستگی افزایش مییابد.
.
وضعیت کفایت سرمایه بانکهای ایرانی
با نگاهی گذرا به لیست میتوان متوجه عمق فاجعه بانکی را در برخی از ۲۹ بانک کشور متوجه شد. بررسیها نشان داده است که از این ۲۹ بانک، تنها ۱۰ بانک نسبت کفایت سرمایه بالای هشت درصد دارند. در صدر این لیست، سه بانک مشترک ایران و ونزوئلا، خاورمیانه و توسعه صادرات ایران قرار دارد که گردش مالی پایینتری نسبت به دیگر بانکها دارند. این در بانک مشترک ایران و ونزوئلا با ۴۰.۴۷ درصد مطلوب در نظر گرفته شده است. بانک خاورمیانه و توسعه صادرات ایران هرکدام ۱۳.۷۰ و ۱۳.۲۰ درصد دارند.
.
.
همانطور که مشاهده می کنید در ۱۸ بانک کشور زیر هشت درصد اعلام شده است. از این میان، هشت بانک مطرح درحال تجربه کفایت سرمایه منفی هستند. رقمی که در بانک آینده به منفی ۳۶۰.۵۲ درصد رسیده است! با توجه به لیست منتشر شده، هشت بانک با خطر ورشکستگی جدی مواجه هستند. بدین ترتیب، عملکرد بانک پارسیان با منفی ۳.۵۰ و بانک شهر با منفی ۶.۲۳ درصد مطابق استاندارد بال ۳ قرار ندارد.
.
نتیجه گیری
بهرغم اعمال سیاست احتیاطی تحت عنوان کنترل ترازنامهای و بهبود نسبی وضعیت ترازنامه بانکها در سالهای اخیر، همچنان اغلب بانکهای کشور، کفایت سرمایه کمتر از ۸درصد دارند که در صورت بروز بحران بانکی میتواند برای اقتصاد خطرآفرین باشد. علاوه بر این باید یادآور شد، کفایت سرمایه ۸ درصدی در استاندارد بال ۳، مربوط به مواقع بحرانی است و در شرایط عادی، از منظر استاندارد بال، میزان کفایت سرمایه بانکها باید بیش از آن باشد.
.
